Eşiniz bir tık ötenizde!
'Habibimol",
"gönüldensevenler", "hayırlıkısmet", "menzilislamievlilik",
"minamerve", "nasipkısmet", "izdivacım" tabirleri bir şey çağrıştırıyor
mu? Her birinin başına "www.", sonuna da ".com" ekleyin, belki bir
anlam kazanacaktır. 
Evet, kendilerini "İslami evlilik sitesi"
diye nitelendiren adreslerden sadece birkaçı bunlar. İnternetin
yaygınlaşmasıyla ilk defa yurt dışında örnekler veren bu sanal
çöpçatanlık ortamlarının sayıları ülkemizde de giderek artıyor.
HEPSİ ÜCRET KARŞILIĞI HİZMET VERİYOR
Peki,
evliliği "İslami" kılan neydi bu oluşumlara göre? İslami evliliklerin
kurulmasında nasıl bir misyon yüklenmişlerdi? İslamievlilik.com sitesi,
konuyla ilgili, günümüzün başkalaşan toplumunda dindar Müslümanların da
bundan nasibini aldığını söylüyor ve evlilik yöntemine dair ipuçları
veriyor: (Anlatım bozukluğu düzeltilmeden) “İlk tanışma için
islamievlilik.com gibi siteler ve tanışılmış birisiyle irtibatın devam
ettirilmesi için de Msn, Yahoo, Messenger, ICQ gibi sohbet
programlarının oluşturduğu ortam stresin nispeten daha az olması ve göz
zinasından muhafazası sebebiyle çağımızda en uygun vasıtalardandır.”
Bir
diğeri ise şöyle açıklıyor: “Neden Evlilik Siteleri: Türk halkını
internetteki ahlaksız sitelerden ve aldatıcı arkadaşlık sitelerinden
kurtarmak amacıyla açtığımız ilk evlilik sitemiz gonuldensevenler.com
ile Türkiye"deki yüzlerce insanı yuva sahibi yaptık. Misyonumuz Türk
halkını hasretini çektiği yuvaya bir adım daha yaklaştırmak için çok
daha güçlü geliyoruz. Neden İslami Evlilik Sitesi: İslami evlilik
yaparak hem bu dünyada hem de ahiretinizde kendi eşinizi seçin. On
binlerce seçkin kişiyi sizin için biraraya getirdik. Mutlu bir yuva
kurmak sizin de hakkınız. (gönüldensevenler.com).”
Sitelerin
pek çok ortak özelliği var. Hepsi belli bir ücret karşılığında hizmet
veriyor. Bazıları ise kadınlara ücretsiz. Sebep, Türkiye"de çoğu
kadının maddi özgürlüğünü elinde bulundurmaması. Web tasarımları,
erkeklerin eş bulmasına yönelik yapılmış. Sitelerde başörtülü kadın
fotoğrafları ağırlıkta. Eş arama düğmesinde öncelik hep "bayan"da
duruyor. Meseleye profesyonelce yaklaşanlar, arama bölümlerinde
bulunduğunuz ilin mahallesinden inandığınız mezhebe kadar seçenekler
sunmuş.
ÜYELİKTE SORULAN SORULAR
Gelelim üyelikte
sorulan sorulara… Hangi yemeği seviyorsunuz, kekeme misiniz, Kur"an-ı
Kerim"i hızlı okuyabiliyor musunuz, atletik misiniz, hastalanma
durumunuz, alkol/sigara kullanıyor musunuz, evlenince çalışacak
mısınız? Ve giderek uzuyor.
Siteler güvenlik konusunda hassas
davranmaya çalıştıklarını öne sürüyor; ama forumda para ödememenin
yolunu arayan uyanıkların yazdığı telefon numaralarını dahi kontrol
etmiyorlar. Ama içlerinde her türlü tedbiri alan da var. Verilen hesap
numarasına ücret yatırılmadan tek bir mesaj dahi atamıyor, gelen
mesajın sahibinin fotoğrafını göremiyor, metni okumakla yetiniyorsunuz.
Uluslararası çalışan müslimlife.com ise reel kimliklerin ispatı için
resmî makamların tasdiklediği kimlik belgesini almadan üyelik kabul
etmiyor.
SİTE SAHİPLERİ NE DİYOR?
Bu incelemelerin
ardından, mevzuyu "islami evlilik siteleri" açan ve yönetenlere sorarak
anlamaya çalıştık. Biri dışında kolay ulaşılmayı sağlayacak iletişim
bilgileri veren yok. Muhatabını bulabildiğimiz tek site, Deniz Web
Genel Koordinatörü Yusuf İnan yönetimindeki minamerve.com. 1998"de
Türkiye"de ilk evlendirme sitesini açan kurum, o günden bu yana 25 bin
kişiyi evlendirdiğini iddia ediyor. Ama bu evliliklerin kaçta kaçının
devam ettiğini bilmiyorlar ve söylenen rakamı teyit etme şansımız yok.
Yazılım şirketinin yönetimi altında tartışmaya değer pek çok site
bulunuyor. Zenginhatun.com (zengin yaşlı erkeklerle fakir genç
kadınları evlendiriyor), engellilerevleniyor.com, annemevlenecek.com
(çocuk sahibi dul-bekâr kadınları evlendiriyor), doktorundunyası.com
(doktorları evlendiriyor) ve alevidunyası.com (Alevileri evlendiriyor)
gibi sitelerin her birinin hiç düşünülmeden, sadece ticari kaygılarla
açıldığı ortada. Yusuf İnan da bunun inkar etmiyor. Ona göre yaptıkları
iş, çok büyük bir talebe para karşılığı cevap vermek. Ama durum öyle
basit bir sebep-sonuç ilişkisi değil. Alevileri evlendiren sitedeki
bazı yorumlar, toplum içindeki kutuplaşmayı, ayrışmayı körükleyecek
cinsten. Şirketin kurduğu diğer bir site Turksperm.com, sanal bir sperm
bankası. Adres, İzmir Müftülüğü"nün “İslam"a aykırı” fetvasından sonra
kapatılmış. İnan"ın dediğine göre, site yoğun istek üzerine yeniden
faaliyette. Zenginhatun sitesinin başlıkları da bu "ticari"
girişimcilik projesini çözmek için yeterli: "Zengin eş bulma
diploması", "Zengin eş bulma taktikleri", "Zengin eş nerede bulunur?"
Merkezi
İzmir"de bulunan şirket, şimdilerde Minamerve.com sitesine 81 ilde 850
ilçede bayilik arıyor. 2000 TL+KDV karşılığında başlattığı bu uygulama
tutmuş gibi. "Konyalılarevleniyor", "İzmirlilerevleniyor" aktif
durumda.
Minamerve"ye yeniden dönersek… Yusuf İnan"a göre,
sitenin açılış sebebi, bayanlardan maillerle gelen talep. Evlilik
konusunda kadınların daha hevesli olduğunu savunuyor İnan. Bu
kadınların çoğu iyi eğitimli, şehirli ve maddi olarak özgür. Çoğunun
evlenmek istemelerinin sebebi ise çocuk sahibi olmak. Üye profilinde
ise erkeklerin daha baskın geldiğini görüyoruz. Bayan üye 24 bin, bay
üye 55 bin.
Aile terapisti Yasemin Uçal, bu durum için,
"modern dünya erkeklerinin aktif durumdan pasif duruma düştükleri"
yorumunu yapıyor. Erkek artık seçen değil, seçilen konumunda. Bir
bakıma çekingenliklerinin üstüne İslam"ı örtü yerine kullanıyorlar.
KULLANICILARIN GENEL PROFİLİ
Kullanıcıların
diğer profil bilgilerine gelirsek… Yaşa göre: 18-35 yaş üye oranı yüzde
50, 36-49 yaş üye oranı yüzde 35, 50-75 yaş üye oranı yüzde 15. Eğitime
göre: Üniversite-lisans yüzde 75, yüksekokul yüzde 15, lise yüzde 10.
Medeni durumuna göre: Hiç evlenmemiş yüzde 41, evlenmiş boşanmış yüzde
59…
İkinci evlilik için başvuranların sayısı epey fazla.
Psikolog Uçal, danışanlarından birini hatırlatma gereği duyuyor.
Kendisine bir kadın gelmiş. Kocası evlilik sitelerinden tanıştığı
kadınla imam nikâhı yaptığı için boşanmış. Bu kadın, kocasının ilk
karısına kuma getirildiğini bilerek evlenmiş. Ama bu üçüncüden haberi
olmadığı için durumu "aldatma" olarak yorumlayıp ayrılmış.
Konuyla
ilgili bir sitedeki yorum ise ibretlik: “Herkes yeri geldi mi dinden,
sünnetten bahseder! Mesela ben ikinci bir eşle evlenmek istiyorum. Ne
yazık ki bu imana sahip bir bayan yok. İmzadan başka her şeyi
paylaşırım. İşte, burada tevekkül çok önemli. Ya, söyler misiniz imza
ne verir ki? Her şeyi Allah verir. İnşallah darda olan birine rastlarım
da benim de faydam olur. Tek sorunum ben çocuk istemiyorum...”
YASEMİN UÇAL'A GÖRE İKİNCİ EŞE DAVETİYE
Yasemin
Uçal, internetteki bu sitelerin ikinci eşe davetiye çıkardığı
görüşünde. Sanal ortamda evlilik, niyeti daha başından problemli bir
durum ona göre. Öncelikle samimiyetin ve doğruluğun arandığı bir
birlikteliğe, reel kimliklerin bilinmediği, her türlü aldatmacayı
mümkün kılan ortamlarda adım atmak büyük risk aslında.
Terapist
Uçal, televizyonlardaki "evlendirme programları"na çıkmış, daha önce
iki eşinden de kumar yüzünden ayrılmış bir danışanın televizyonda yalan
söylediğine şahitlik etmiş. Televizyonda bu tür hileler
yapılabiliyorsa, sanal kişiliklerin kol gezdiği internette
sahtekârlığın sınırı olmaz.
Örnekleri de yok değil. Yusuf
İnan, Bulgaristan"da kurulan bir çetenin Türkiye"deki evlilik
sitelerinden çok insanı dolandırdığını söylüyor. İçlerinde çok ünlü bir
gazetecinin de bulunduğu mağdurlar, 3 bin avro değerinde paraları
kendilerine yalan söyleyen Bulgar kızlarına kaptırmış. Bu haberle
ilgili bir de duyuru var sitenin birinde: “Yabancı bayanlara dikkat!
Değerli üyeler, yurt dışından katıldığını belirten bayanların bazıları
dolandırıcı çıkmaktadır. Sizinle telefonda konuşup msn aracılığıyla
irtibat kurmakta, sonra çeşitli sebeplerle sizlerden maddi isteklerde
bulunmaktadırlar. Lütfen bunlara kesinlikle kanmayıp derhal tarafımıza
belirtiniz. İlgili kişilerin hakkında yasal süreç başlatılmış olup
tekrarlamaları durumunda delil olarak tarafımıza intikal
ettirilecektir. Selam ve dua ile (muslumanevlilik.com).”
Minamerve.com"u
diğerlerinden ayıran "evlilik kataloğu" sistemi, durumun daha
mekanikleştiğini, tamamen duygusallaştığını(!) gösteriyor. İsteyen, bu
kataloğa 1400 TL+KDV karşılığında sahip olabiliyor. Katalog, dinî
inanış noktasında tam bir mozaik. Meslek kategorisinde ise doktorların
sayısı göze çarpıyor.
Üyelik, kişisine neler sunmuyor ki…
Kullanıcı hiç eş arama derdine düşmüyor. Sadece kendini tanıtıyor ve
istediği kişide bulunacak kriterleri açıkça yetkililere bildiriyor.
Sorumluların yüzlerce kişi arasında yaptığı veri tabanı araştırmasından
sonra katalog sahibine seçenekler sunuluyor. Kabul edilenler İzmir"de
gün boyu, istenirse 3 gün süreyle lüks mekânlarda ağırlanıyor (Ne yazık
ki İzmir masraflarının tümü davetlilere ait). Bu şekilde çiftlerin
birbirini tanıması sağlanıyor! Sonrasında da devam edip etmemek
kişilerin kendisine kalıyor. Aksi durumlarda ise uzman psikologlar
adaylara destek oluyor.
Yusuf İnan, buluşmaları İzmir"de
gerçekleştirerek kişilerin evlenme konusundaki enerjisini, cesaretini
ölçtüklerini söylüyor. Bunu, sürecin bir basamağı olarak görüyor.
Evlilik sitelerinden birine üye bankacı K, 38 yaşında. Aslen Antalyalı,
Ankara"da yaşıyor. 8 aydır sitedeki arayışlarını sürdürüyor. Gold
üyelik (daha yüksel meblağlarla üst sınıf üyelik) ile bugüne kadar pek
çok kişiyle görüşmüş. Ama hiçbiriyle anlaşma sağlayamamış. Yalnız
başına yaşamanın zorluğundan dem vuruyor. Bir süre sonra ailesinden de
ayrılmış. Dört sene önce boşanmayla sonuçlanmış bir evlilik geçmiş
başından. Sebebini açıklamak istemiyor. Kendisi yeterince öyle olmasa
da manevi hassasiyete sahip bir kadınla birliktelik istiyor. Kendisine
daha sadık kalacağını düşünüyor çünkü. En yakın dostlarının bile bu
siteye üye olduğunu bilmediğini söylüyor. Etrafında pek çok arkadaşı
evli ve bu konudaki eksikliğini paylaşmak istemiyor.
EVLENENLERE ULAŞMAK NERDEYSE İMKANSIZ
İslami
evlilik sitelerinden evlenenlere ulaşmak neredeyse imkânsız. Pek çoğu
"medyada afişe edilmek" endişesiyle konuşmuyor. Çekinip sıkılıyorlar.
Yakın çevreleri dahi internette evlendiklerini bilmiyor. Bir de bunun
için para ödediklerinin öğrenilmesi, sakındıkları bir diğer mevzu.
İçlerinde
ulaşabildiğimiz, muhasebecilik yapan 27 yaşındaki H. Hanım, 8 ay önce
bir İslami evlilik sitesinde tanıştığı bir polisle evlenmiş. Her ikisi
de İstanbul"dayken tanışmışlar. Şu sıralar eşinin tayini dolayısıyla
Hakkâri"deler. H. 5 aylık hamile. Mutluluğunu ifade ediyor ve hâline
şükrediyor. Ailesi internetten tanıştıklarından habersizmiş. “Eğer
bilselerdi izin vermezlerdi.” diyor. Evlilik sitelerine başvurmasının
sebebi ise flört değil, gerçekten evlenme isteği. Bir sene boyunca üye
kaldığı sitede çok güzel arkadaşlıklar edinmiş. Yere göğe sığdıramıyor
site yönetimini.
Minamerve.com"un yöneticisi Yusuf İnan,
İslami evlilik siteleri kullanıcılarının sosyoekonomik/kültürel
düzeyinin üst seviyelerde seyrettiğini söylese de biraz incelendiğinde
öyle olmadığı görülüyor. Özensizce hazırlanmış, dil yanlışlarıyla dolu
bu sanal ortamlar bayağılığı temsil ediyor. Bir iki tanesi haricinde
ciddiyeti hissetmek mümkün değil.
Yusuf İnan"ın kadınlar için
bir diğer yorumu şöyle: “Kadınlar eğitim aldıkça yalnızlaşıyor. Bir ev
kızının kendine yetecek, ona eş adayları bulacak bir çevresi var.”
Tam
da bu noktada Psikolog Uçal, evlenmek isteyen dindar gençlerin
çıkmazlarından bahsediyor. Kendini koruma üzerine ilişki tarzı
geliştiren günümüz insanının davranış biçimi, inancımızda olmayan
flörte alternatif arayan dindar, eğitimli, şehirli gençlerin çıkmazına
sebep oluyor. Küçüklerden sorumlu büyükler, işin sonucunda kendilerine
zarar gelmesinden korkarak çok iyi tanıdığı iki insanı bir araya
getirmek için gayret sarf etmiyor. Gençlere de başka yollar aramak
düşüyor. Neyse ki, bazı vakıf ve cemaatler bu konudaki açığı kapatmaya
çalışıyor.
"İslami" olduklarını iddia eden siteler hakkında
söylenecek çok şey var. Ama sonuca varmak konunun uzmanlarına düşüyor.
İnan"ın interneti, toplumdaki iletişim kopukluğunu giderecek mecra
olarak görmesi, üzerinde düşünülmesi gereken bir vaka. 24 yaşında
başörtüsü yüzünden işten kovulan genç bir kadın, ailesinden baskı görüp
evlilik sitelerinden önüne çıkan ilk kişiyle evlenmek istiyor.
Yaşamayanın bilmediği bu çaresizlik, İslam"ı perde edinip ticaret yapan
site sahiplerini değil; ama buralarda nasibini arayan insanları anlamak
için bir fırsat.




